Machiavelli is een slim en levendig kaartspel waarin je stad aan stad bouwt en elkaar behendig te slim af probeert te zijn. In dit artikel krijg je een volledige, betrouwbare uitleg die je direct aan tafel kunt gebruiken. We nemen je mee van de voorbereiding tot en met de puntentelling en lichten alle karaktereigenschappen helder toe.
Onze redactie, drie doorgewinterde spelliefhebbers, deelt bovendien praktische voorbeelden en tips uit eigen ervaring. Zo begrijp je niet alleen de regels, maar voel je ook wanneer je moet bluffen, schakelen of juist veilig bouwen. Klaar om je eerste fraaie stad te stichten.
Korte uitleg van het spel
Machiavelli is een tactisch kaartspel met rolkeuze, bluf en timing. Spelers kiezen elke ronde een karakter met een unieke vaardigheid, verdienen goud of kaarten, en bouwen gebouwen om punten te scoren. Het is geschikt voor spelers die houden van interactie, onvoorspelbaarheid en het lezen van tafelgedrag, vergelijkbaar met de spanning in Saboteur of het afwegen van risico zoals in poker.
Speloverzicht
Aanbevolen aantal spelers is van twee tot en met acht. De speeltijd ligt rond een half uur tot drie kwartier, afhankelijk van de groep. De leeftijdsindicatie is tien jaar en ouder. Het type spel is kaartgestuurd met variabele spelerskrachten en open interactie.
Benodigdheden en spelmateriaal
Het basisspel bestaat uit karakterkaarten en gebouwkaarten, goud en een kroon of markering voor de startspeler. De gebouwkaarten tonen kosten en behorende kleur. Er zijn vijf soorten gebouwen: militair rood, kerkelijk blauw, handels groen, koninklijk geel en bijzonder paars. Paarse gebouwen hebben vaak een speciale regel of puntensalon.
- Karakterkaarten met unieke vaardigheden, opgeroepen in vaste volgorde van moordenaar tot en met condottiere.
- Gebouwkaarten die goud kosten om te bouwen en aan het einde punten opleveren.
- Goudfiches om inkomsten te beheren en bouwen te betalen, plus een kroon om de koning aan te wijzen.
Voorbereiding
Schud alle gebouwkaarten en geef iedere speler vier kaarten. Leg de rest als trekstapel open voor iedereen bereikbaar, met ernaast een aflegstapel. Geef iedere speler twee goudstukken. Leg de karakterkaarten gereed en plaats de kroon in het midden.
Kies willekeurig een startspeler die de kroon ontvangt en de eerste karakterselectie zal openen. Zorg dat er voldoende ruimte is voor ieders stad, waar gebouwkaarten open worden neergelegd zodra ze gebouwd zijn.
Doel van het spel
Je wint door de meeste punten te verzamelen. Punten komen hoofdzakelijk uit gebouwkaarten in je stad. Bonussen zijn er voor een stad met alle vijf kleuren, voor het als eerste voltooien van een volledige stad en voor iedereen die aan het einde een volledige stad bezit. Sommige paarse gebouwen leveren extra punten of regels op.
Spelverloop
Het spel wordt in rondes gespeeld. Elke ronde kent drie stappen: karakters kiezen, beurten uitvoeren in oproepvolgorde en de ronde afronden.
Karakters kiezen
Schud de karakterkaarten en leg afhankelijk van het spelersaantal één of meer kaarten opzij, deels open en deels gesloten. De speler met de kroon kiest in het geheim één karakter, daarna kiest elke speler om de beurt één karakter uit de resterende kaarten. Overgebleven kaarten gaan opzij volgens dezelfde verdelingsregel.
Beurt van een karakter
Karakters worden opgeroepen in vaste volgorde, te beginnen bij de moordenaar en eindigend bij de condottiere. Wanneer jouw karakter wordt genoemd, voer je jouw beurt uit. In je beurt mag je in elke volgorde het volgende doen: inkomsten nemen of kaarten trekken, optioneel één gebouw bouwen, en de speciale vaardigheid van je karakter gebruiken.
Inkomsten nemen betekent kiezen tussen goud verdienen of gebouwkaarten trekken waarvan je er één houdt. Een gebouw bouwen kost goud gelijk aan de kosten op de kaart. Je mag normaal gesproken één gebouw per beurt bouwen, tenzij je de bouwmeester bent. Je mag geen gebouw met dezelfde naam dubbel in je stad hebben.
Vaardigheden van de karakters
De moordenaar noemt één karakter; de speler met dat karakter slaat zijn beurt over. De dief noemt één karakter; wanneer dat karakter aan de beurt komt, draagt die speler al zijn goud over aan de dief, met uitzondering van de moordenaar als doelwit. De magiër wisselt zijn hand volledig met een andere speler of ruilt willekeurig een aantal handkaarten met de trekstapel.
De koning neemt de kroon voor de volgende ronde en ontvangt goud voor elk koninklijk geel gebouw in zijn stad. De prediker krijgt goud voor elk kerkelijk blauw gebouw en beschermt zijn stad tegen de condottiere. De koopman ontvangt direct extra goud en verdient goud voor elk handels groen gebouw. De bouwmeester trekt extra gebouwkaarten en mag tot drie gebouwen bouwen. De condottiere kan een gebouw in een andere stad afbreken door kosten min één te betalen, behalve bij een stad onder bescherming van de prediker.
Belangrijke spelregels en uitzonderingen
De moordenaar kan niet zichzelf kiezen. De dief mag niet de moordenaar als doelwit kiezen en ontvangt pas goud wanneer het doelwit wordt opgeroepen. Kaarten trekken en goud nemen gebeurt vóór of na bouwen, in elke volgorde, maar elk onderdeel hooguit één keer, behalve bij de bouwmeester.
Een gebouw dat is afgebroken gaat naar de aflegstapel. Paarse gebouwen kunnen regels wijzigen, zoals korting op bouwen of bescherming, lees ze daarom zorgvuldig. Bij de start van elke ronde blijft de oproepvolgorde gelijk, maar de spelers met de gekozen karakters variëren, wat bluffen en tellen lonend maakt.
Einde van het spel en puntentelling
Het spel eindigt aan het einde van de ronde waarin een speler een volledige stad met acht gebouwen neerlegt. Daarna telt iedereen punten: de som van alle gebouwkosten in de stad, plus een bonus voor alle vijf kleuren, een bonus voor de eerste speler met een volledige stad en een bonus voor iedere speler die aan het einde een volledige stad heeft. De hoogste score wint; bij gelijke stand wint de speler met de meeste gebouwkaarten in de stad met de hoogste totale kosten.
Populaire spelvarianten
Snelle variant: speel tot een stad van zeven gebouwen voor een compacter potje. Duo variant: bij twee spelers kiest iedereen twee karakters per ronde voor meer dynamiek. Groepsvariant met open afleg: leg altijd één verwijderde karakterkaart open zodat er extra informatie is en bluffen scherper wordt.
Veelgemaakte fouten
- Dubbele gebouwen in dezelfde stad leggen. Dit is niet toegestaan, tenzij een paars gebouw expliciet anders zegt.
- De dief laat direct goud overnemen. De overdracht gebeurt pas wanneer het doelwitkarakter wordt opgeroepen.
- De condottiere sloopt bij de prediker. Een stad onder bescherming van de prediker kan niet worden aangevallen.
Snelle samenvatting
Kies elke ronde in het geheim een karakter, neem inkomsten of kaarten, bouw verstandig en gebruik jouw vaardigheid op het juiste moment. Verzamel kleuren voor de bonus, houd de kroon in de gaten en voorkom dat je plannen worden gesaboteerd. Wie het beste timet en de stad het slimst opbouwt, wint.
Praktische tips voor beginners
Wij merken steeds weer dat een vroege focus op goedkope maar nuttige gebouwen helpt om tempo te maken. Schroom niet om soms kaarten te nemen in plaats van goud, zeker met de bouwmeester in zicht. Houd bij wie veel goud spaart en anticipeer met de dief of condottiere.
Als redactie met drie fanatieke spelers kiezen wij de koning bewust wanneer geel lonend is, maar laten hem liggen als de moordenaar waarschijnlijk toeslaat. Tot slot, lees paarse gebouwen goed; één slimme paarse kaart kan een hele stad kantelen.
Slotwoord
Machiavelli beloont lezen van de tafel, flexibel plannen en het scherp timen van je karakterkeuze. Met deze uitleg kun je zonder handleiding aan de slag en speel je zowel veilig als gewiekst. Veel speelplezier en bouw een stad die lang wordt herinnerd.
Veelgestelde vragen over Machiavelli
Met hoeveel spelers speelt Machiavelli het best?
Het spel werkt prima met twee spelers, maar komt het sterkst tot zijn recht met een middengroep. Dan voelt de karaktermix levendig, is er genoeg interactie en blijven rondes vlot. Onze ervaring is dat een tafel met een handvol spelers de scherpste balans biedt tussen controle en verrassing.
Mag ik in mijn beurt eerst bouwen en daarna inkomsten nemen?
Ja, de volgorde binnen je beurt kies je zelf. Je mag inkomsten nemen of kaarten trekken, precies één gebouw bouwen en je karaktervaardigheid gebruiken. De uitzonderingen staan op kaarten of horen bij het karakter, zoals de bouwmeester die extra mag bouwen. Kies de volgorde die jouw plan het meeste voordeel geeft.
Wat gebeurt er als de moordenaar mijn karakter noemt?
Wordt jouw karakter door de moordenaar genoemd, dan sla je die ronde je volledige beurt over. Je verliest geen kaarten of gebouwen, maar je kunt geen inkomen nemen, niet bouwen en geen vaardigheid activeren. Plan daarom een alternatief pad en voorkom dat je al je opties in één ronde parkeert.
Mag de condottiere elk gebouw afbreken?
De condottiere betaalt kosten min één om een gebouw in een andere stad te slopen. Een stad onder bescherming van de prediker is veilig. Paarse gebouwen kunnen aanvullende bescherming bieden. Controleer daarom altijd de kaarttekst van paarse gebouwen en kies het juiste moment om de druk op te voeren.
Wanneer is het spel precies afgelopen en hoe tel ik de bonussen?
Het spel eindigt aan het einde van de ronde waarin iemand een stad met acht gebouwen voltooit. Tel daarna alle gebouwpunten, plus de bonus voor alle vijf kleuren, de bonus voor de eerste voltooier en de bonus voor iedereen met een volledige stad. De hoogste totaalscore wint het spel.