Patience is het bekendste solitaire kaartspel voor één speler. In dit artikel leggen we je stap voor stap uit hoe je het neerlegt, welke zetten zijn toegestaan en hoe je foutjes voorkomt. Ook delen we populaire varianten en duidelijke voorbeelden, zodat je zonder handleiding direct kunt spelen.
Onze redactie bestaat uit drie spelliefhebbers met jarenlange ervaring met kaartspellen. We combineren praktische tips met heldere regels, precies zoals wij het zelf aan een goede vriend zouden uitleggen. Na het lezen kun je zelfstandig een potje starten en je eigen huisregels kiezen als je wilt.
Korte uitleg van het spel
Patience is een puzzelend kaartlegspel voor één speler. Je bouwt vier azenstapels op in dezelfde soort en in oplopende volgorde, terwijl je op het tableau kaarten in aflopende volgorde en afwisselende kleur rangschikt. Het is geschikt voor rustige denkers, snelle planners en iedereen die houdt van een behapbare uitdaging tussendoor.
Speloverzicht
| Aantal spelers | 1 |
| Speelduur | 5 tot 20 minuten per spel |
| Leeftijd | 8 jaar en ouder |
| Type spel | Solitaire kaartpuzzel |
Benodigdheden en spelmateriaal
Je hebt één volledig kaartspel nodig zonder jokers. Verder is een vlak oppervlak ideaal, met ruimte voor zeven kolommen onder elkaar, een stapel gesloten kaarten naast het tableau en vier plekken voor de azenstapels. Eventueel gebruik je een timer of een scoreblok als je met punten of tijd speelt.
Voorbereiding
Schud de kaarten grondig. Leg zeven kolommen open en dicht volgens dit patroon: in kolom één ligt één kaart, in kolom twee twee kaarten, en zo door tot en met kolom zeven. Alleen de bovenste kaart van elke kolom ligt open. De resterende kaarten vormen de voorraadstapel. Laat boven het tableau ruimte voor vier azenstapels.
Doel van het spel
Vorm vier azenstapels per soort in oplopende volgorde. Elke stapel start met aas, gevolgd door twee tot en met tien, daarna boer, vrouw en heer. Je wint wanneer alle kaarten op de azenstapels liggen.
Spelverloop
Op het tableau bouw je in aflopende volgorde met afwisselende kleuren. Een zwarte negen mag op een rode tien, een rode boer op een zwarte vrouw. Wanneer je een gesloten kaart vrijspeelt draai je die om. Alleen een heer mag in een lege kolom worden gelegd, eventueel samen met een juiste reeks die met een heer begint.
Uit de voorraadstapel draai je meestal drie kaarten tegelijk open. Alleen de bovenste van deze drie mag je spelen op tableau of azenstapel. Kun je die kaart kwijt, dan komt de volgende vrij. Kun je niets, draai je opnieuw drie. In veel varianten mag je onbeperkt door de voorraadstapel heen, zonder opnieuw te schudden.
Voorbeeldzet
Stel, er ligt een open zwarte tien in kolom drie en je draait een rode negen uit de voorraad. Je mag de rode negen op de zwarte tien leggen. Als daardoor een gesloten kaart in kolom drie vrijkomt, draai je die om. Kom je een aas tegen, leg die dan direct op een lege azenplek.
Belangrijke spelregels en uitzonderingen
Alleen een heer mag in een volledig lege kolom. Reeksen verplaatsen mag, zolang de volgorde aflopend en de kleuren afwisselend blijven. Azenstapels worden per soort en oplopend gebouwd. In veel huisspellen is terugleggen van een kaart van de azenstapel naar het tableau toegestaan om vastlopers te voorkomen. Spreek dit vooraf af.
Einde van het spel en puntentelling
Het spel eindigt wanneer alle kaarten op de azenstapels liggen of wanneer er geen geldige zetten meer zijn. Speel je met punten, kies dan vooraf een methode. Veelgebruikt is een eenvoudig systeem met één punt per kaart op de azenstapel en een bonus wanneer je uit speelt. Een alternatieve methode is de Vegas score, waarbij je per omdraaironde en gelegde kaart vaste waarden afspreekt.
Populaire spelvarianten
Delen per één kaart uit de voorraad maakt het spel iets eenvoudiger. Beperkt doorlopen van de voorraad geeft meer spanning, bijvoorbeeld maximaal drie keer erdoorheen. Een tijdmodus beloont snel en planmatig spelen. Meer varianten en verdiepende uitleg vind je in onze gidsen op onze blogpagina.
Veelgemaakte fouten
Te snel kaarten naar de azenstapels leggen kan latere tableauzetten blokkeren. Vergeten een vrijgespeelde kaart om te draaien kost vaak kansen. Een lege kolom vullen met iets anders dan een heer is niet toegestaan. Onze redactie ziet ook vaak dat spelers reeksen verplaatsen die niet volledig kloppen in kleurafwisseling, wat de boel onnodig vastzet.
Snelle samenvatting
Bouw vier azenstapels per soort, oplopend vanaf aas. Rangschik op het tableau aflopend met afwisselende kleuren. Draai uit de voorraad, speel wat kan, draai dan verder. Alleen een heer mag in een lege kolom. Je wint als alle kaarten op de azenstapels liggen of scoort het meest met de gekozen puntentelling.
Praktische tips voor beginners
Maak eerst kolommen korter die veel dichte kaarten hebben. Leg kaarten niet te vroeg op de azenstapels als je daarmee tableauzetten blokkeert. Probeer een lege kolom te maken en vul die met een heer die nieuwe zetten opent. Wij merken dat een rustige eerste ronde door de voorraad, puur om te kijken wat komt, vaak later winst oplevert. Zin in een ander denkspel met duidelijke regels en tips, bekijk dan ook de schaken spelregels.
Tot slot
Met deze spelregels kun je Patience meteen helder en foutloos spelen. Oefen het afwisselend bouwen op het tableau, houd een oog op de voorraad en kies een variant die bij je past. Vanuit onze ervaring geldt dat geduld, overzicht en een paar slimme keuzes het verschil maken tussen vastlopen en uitspelen. Veel speelplezier.
Veelgestelde vragen over Patience
Wat zijn de officiële Patience spelregels in het kort?
Je bouwt vier azenstapels per soort, oplopend vanaf aas tot en met heer. Op het tableau leg je aflopend en met afwisselende kleuren. Alleen een heer mag in een lege kolom. Uit de voorraad draai je meestal drie kaarten, de bovenste mag je spelen. Je wint als alle kaarten op de azenstapels liggen.
Mag ik kaarten van de azenstapels terugleggen naar het tableau?
Veel tafels laten dit toe, omdat het vastlopers kan oplossen. Spreek dit vooraf af. In onze groep gebruiken we het wanneer het een nieuwe open kaart onthult of een lange reeks mogelijk maakt. Bij toernooien of tijdmodus kan terugleggen verboden zijn, dus controleer altijd de gekozen variant.
Moet ik altijd meteen azen en tweeën naar boven leggen?
Bijna altijd is het slim om azen direct te plaatsen. Wees met lage kaarten wel alert. Soms blokkeer je een cruciale tableauzet als je te gretig bouwt. Onze vuistregel is dat je eerst kijkt of die lage kaart nog nodig is om een dichte kaart vrij te spelen. Pas dan leg je hem naar boven.
Speel ik uit de voorraad één kaart of drie tegelijk?
Standaard spelen veel mensen drie tegelijk, dit is uitdagender. Eén tegelijk maakt het spel toegankelijker en sneller. Beide zijn gangbaar en eerlijk, zolang je het vooraf afspreekt. Wij adviseren beginners om met één kaart te starten en daarna, voor extra spanning, te wisselen naar drie tegelijk.
Hoe werkt puntentelling bij Patience spelregels?
Patience is primair uit of niet uit. Wil je punten, kies dan vooraf een methode. Populair zijn een eenvoudig systeem met punten voor elke kaart op de azenstapels of de Vegas score met vaste waarden per omdraaironde en gelegde kaart. Gebruik altijd dezelfde methode binnen een speelsessie.